راه هاي ايجاد انگيزه(قسمت اول)

تا حالا هیچ کس نگفته است که تدریس به دانش آموزان کار آسانی است. ایجاد انگیزه در دانش آموزان نیز به مراتب سخت تر است. فرقی نمی کند شما معلم یک مدرسه ی ابتدایی باشید یا هنرستان، ترغیب دانش آموزان به یادگیری کار دشواری است. روش های زیادی وجود دارد که به شما کمک می کند بتوانید محیطی شاد و هیجان انگیز را برای شاگردان خود فراهم کنید. اگر معلم هستید و یا با دانش آموزان و فضای آموزشی سروکار دارید، خواندن این مقاله را به شما پیشنهاد می کنم.

ایجاد انگیزه در دانش آموزان چه تاثیری روی یادگیری و رفتار آنها دارد؟

۱. انگیزه تاثیر مستقیمی روی تلاش برای رسیدن به اهداف مشخص دارد. در واقع انگیزه اهداف مشخصی را ترسیم می کند که افراد برای رسیدن به آن تلاش می کنند. بنابراین انگیزه روی انتخاب هایی که دانش آموزان می کنند تاثیر می گذارد. به عنوان مثلا، انگیزه است که تعیین می کند دانش آموز در کلاس هنر ثبت نام کند یا فیزیک، بعد از مدرسه مستقیم به خانه برگردد تا تکالیف فردایش را انجام دهد یا در برنامه های فوق برنامه ی مدرسه شرکت می کند.

۲. انگیزه باعث می شود تلاش و انرژی دانش آموز افزایش یابد. انگیزه است که تعیین می کند دانش آموز حتی سخت ترین تکالیف مدرسه اش را با علاقه و اشتیاق انجام می دهد یا مدام از زیر کارها شانه خالی کند.

۳. انگیزه است که شروع یک کار و ادامه دادن آن را ممکن می کند. انگیزه وقتی را که دانش آموزی روی کاری می گذارد افزایش می دهد و نقشی تعیین کننده در یادگیری و رسیدن به هدف دارد.

۴. انگیزه فرآیندهای شناختی را بهبود می دهد. شاید عجیب به نظر برسد، اما انگیزه واقعا روی نوع اطلاعات و نحوه ی پردازش آنها اثر می گذارد، چرا که دانش آموزانِ با انگیزه با احتمال بیشتری به درس توجه نشان می دهند و سعی می کنند درس را بفهمند. در عوض دانش آموزان بی انگیزه فقط به شکلی مصنوعی سعی می کنند فرآیند یادگیری را پشت سر بگذارنند.

۵. انگیزه است که تعیین می کند کدام نتایج مشوق و کدام ها تنبیه کننده هستند. مثلا دانش آموزانی که انگیزه ی زیادی برای شاگرد اول شدن یا گرفتن نمره های خوب دارند، با گرفتن نمره ی ۲۰ تشویق می شوند و اگر نمره ایی پایین بگیرند احساس بدی خواهند داشت و برای گرفتن نمره ی بالا بیشتر تلاش خواهند کرد.

۶. در نهایت، انگیزه باعث می شود عملکرد دانش آموزان بهبود یابد. تمام دلایلی که تاکنون به آنها اشاره کردیم، یعنی تلاش، پشتکار، فرآیندهای شناختی، همه و همه به بهبود عملکرد منجر می شوند.

اما چطور در دانش آموزان انگیزه ایجاد کنیم؟

بخش اول: آماده کردن فضایدرس خواندن

۱. ایجاد یک فضای مثبت و امیدوار کننده

ایجاد انگیزه در دانش آموزان کار دشواری است. دانش آموزان در طول دوران تحصیل خود با معلم های زیادی سروکار دارند. موضوعی که برای یک دانش آموز ممکن است جالب باشد، شاید برای دانش آموز دیگر جذابیت نداشته باشد. نبود انگیزه مانع بزرگی در برابر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است و تمام تلاش معلم و والدین برطرف کردن این موانع و فراهم کردن محیط مناسب براییادگیریبیشتر است.

زمانی دانش آموز به حرف معلم خود گوش می دهد که توانسته باشد، ارتباط خوبی با او برقرار کند و به او ثابت شود که آنچه قرار است در کلاس درس یاد بگیرد برایش مفید است. وقتی دانش آموز مطمئن شود که معلم بهترین فرد برای کمک کردن به او است، با اشتیاق بیشتری در کلاس حاضر می شود و به درس گوش می دهد.

۲. احساس خوبی در دانش آموزان ایجاد کنید

اگر به دنبالایجاد انگیزهدر شاگردان خود هستید، باید به آنها ثابت کنید حرف های خوبی برای شنیدن دارید. ممکن است روز اول دانش آموزان با شما ارتباط خوبی برقرار نکنند، اما باید همه ی تلاش خود را برای جلب اعتماد دانش آموزان بکنید. معلم باید استعداد شاگردان خود را به خوبی شناسایی کند. در ادامه روش هایی معرفی می شود که می تواند تاثیر مثبتی بر دانش آموزان داشته باشد.

• سخنران باشید. همیشه ایده و طرحی در ذهن خود داشته باشید و سعی کنید آن را در زمان مناسبی ارائه کنید. زیاد صحبت نکنید. خودرأی و مستبد نباشید. اطلاعات مفیدی برای ارائه در کلاس داشته باشید، با هوش باشید و بدون ترس، آنچه را که در ذهن تان می گذرد، بیان کنید. یک معلم خودرأی و مستبد نمی تواند عملکرد موفقی هم داشته باشد.
• با اشتیاق درس دهید. حالت چشم و حتی گاهی لبخند کنایه آمیز معلم به یک دانش آموز ممکن است همه ی اشتیاق و انگیزه ی او را از بین ببرد. حتی اگر موضوعی را دوست ندارید طوری رفتار نکنید که دانش آموزان متوجه شوند. وقتی شما نسبت به موضوعی علاقه نشان می دهید، حرف شما برای شاگردان باورپذیرتر می شود.
• پرانرژی باشید. شور و اشتیاق امری مسری است. اگر سرکلاس پرانرژی باشید، بعید است دانش آموزی سر کلاس چرت بزند. پس همیشه با انرژی سر کلاس حاضر شوید.
• ظاهر آراسته داشته باشید. برای اینکه بتوانید تأثیر خوبی بر روی دانش آموزان داشته باشید، لازم است قبل از رفتن به کلاس درس از خوب بودن ظاهر خود مطمئن شوید. با توجه به اهمیتی که پوشش و لباس معلم بر روی دانش آموزان دارد، پیشنهاد می شود معلم در انتخاب لباس وسواس بیشتری داشته باشد.

۳. سنگ تمام بگذارید

برای رسیدن به هدف خود بیشتر تلاش کنید، حتی بیشتر از تلاشی که ممکن است هر معلم دیگری انجام دهد. اگر دانش آموزی تکلیف خود را به موقع انجام نمی دهد، بعد از کلاس با او صحبت کنید و در انجام تکلیف کمکش کنید، شاید لازم باشد روش مناسب انجام پژوهش را دوباره برایش توضیح دهید. اگر احساس می کنید هنوز هم متوجه موضوع نشده است نشان دادن تکالیف انجام شده ی دانش آموزان دیگر ممکن است بتواند به او کمک کند. اگر تنبلی می کند، با صحبت شما دیگر بهانه ای برای ادامه ی این روند نخواهد داشت و اگر نمی دانست چطور باید تکالیفش را انجام دهد، با مشاهده ی تکالیف دیگر دانش آموزان و کمک شما، مشکلش برطرف خواهد شد.

• با دقت به همه ی سؤالات دانش آموزان پاسخ دهید و مطمئن شوید که کاملا متوجه درس شده اند. یاداوری کنید که فقط یکبار با دقت پاسخ آنها را می دهید. قبل از پایان کلاس حتما مطمئن شوید شاگردان درس را کامل یاد گرفته اند.
• البته بین سنگ تمام گذاشتن برای دانش آموزان و اجازه ی سوء استفاده دادن به آنها از زمین تا آسمان فرق است. باید در وقت نیاز به آنها کمک کرد ولی هر جا متوجه شدید که از اعتماد و تلاش شما سوء استفاده می شود و یا خط قرمزهای شما را زیر پا گذاشته اند، همان جا کار را متوقف کنید و تذکر دهید.