راه هاي ايجاد انگيزه(قسمت دوم)

براي خواندن ادامه قسمت اول راه هاي 1 انگيزه به ادامه مطلب برويد...

۴. اطلاعات بیشتری در مورد موضوع درس در اختیار دانش آموزان قرار دهید

اگر دوست دارید دانش آموزان نسبت به موضوع در حال تدریس علاقه ی بیشتری از خود نشان دهند، سعی کنید، موضوعات درسی را بیشتر بسط دهید. همیشه اطلاعات خود را مطابق با علم روز، به روزرسانی کنید و آخرین اخبار پیرامون موضوعات درسی را در اختیار دانش آموزان قرار دهید. برای مثال، اگر معلم علوم هستید هم می توانید یک مقاله ی علمی را سر کلاس برای شاگردان خود بخوانید یا خلاصه ای از یک مقاله و تصاویر مربوط به آن را به دانش آموزان نشان دهید و سپس سؤالاتی در مورد مقاله، تصاویر و برخی جملات آن از دانش آموزان بپرسید و ببینید چقدر از مطلب را فهمیده اند. به دانش آموزان علاقه مند بگویید اگر دوست دارند یک نسخه از این مقاله را برای مطالعه ی بیشتر از شما دریافت کنند.

توجه داشته باشید که علاقه مند کردن دانش آموزان به درس و موضوعات درسی، مهم ترین وظیفه ی یک معلم خوب است. هدف معلم فقط فراهم کردن مطالب آموزشی و ارائه ی آن ها به دانش آموزان نیست.

۵. تکالیفی به دانش آموزان دهید که به رشد آنها کمک کند

تکالیف و پروژه هایی که به دانش آموزان می دهید، باید علاوه بر اینکه باعث رشدخلاقیتدانش آموزان می شود جنبه ی سرگرمی نیز داشته باشد. برای مثال، فعالیت فوق برنامه ای برای کلاس علوم یا هر کلاس دیگری طراحی کنید، مثل بازدید از موزه ی حیات وحش برای درس علوم کودکان. یا از دانش آموزان بخواهید یادداشتی در مورد موضوع درس بنویسند و برای تشویق آنها، یادداشت یا مقاله ی نوشته شده را چاپ کنید و در کتابخانه ی مدرسه یا محله در دسترس سایرین قرار دهید.

استفاده از این روش و یا به کارگیری روش های متفاوت دیگر کاملا به معلم بستگی دارد. ممکن است معلم این برنامه ها را در ساعت کلاس انجام دهد یا برای جلوگیری از تداخل موضوع پروژه با درس و کمبود وقت، زمان دیگری را به آن اختصاص دهد.

۶.شوخ طبعباشید

شاد و شوخ طبع بودن معلم در کلاس موجب توجه بیشتر دانش آموزان به درس می شود. همیشه فضایی شادی در کلاس ایجاد کنید، با این کار دانش آموزان ارتباط بهتری با معلم و مدرسه برقرار می کنند. اگر رفتار معلم در کلاس درس خشک و جدی باشد، دانش آموزان نمی توانند ارتباط خوبی با معلم برقرار کنند. هرچه فضای کلاس شادتر باشد، انگیزه ی دانش آموزان برای یادگیری نیز بیشتر می شود. البته ایجاد تعادل در حفظ یک فضای شاد که از کنترل نیز خارج نشود، از مهارت های یک معلم خوب است.

۷. شایستگی خود را ثابت کنید

معلم باید بتواند دانش آموزان را متقاعد کند به صحبت هایش گوش دهند. اگر دوست دارید دانش آموزان در زمینه ی درسی انگیزه ی بیشتری برایمطالعهداشته باشند، باید استعدادها و توانایی های خود را به نمایش بگذارید. فقط یک معلم نباشید. در کاری که قرار است انجام دهید، بهترین باشید. با غرور و تکبر صحبت نکنید. معلم می تواند الگوی خوبی برای شاگردان خود باشد، پس موفقیت ها و تجربه های خوب خود را در زمینه هایی که احساس می کنید می تواند برای دانش آموزان جالب و مفید باشد، تعریف کنید. دانش آموزان را مجبور به حرف زدن نکنید. ایجاد یک رابطه ی دوسویه و پرسش و پاسخ بهترین روش برای داشتن یک ارتباط خوب است.

اگر دانش آموزان احساس کنند شما وظیفه ی خود را نمی دانید، از این فرصت برای تنبلی کردن در انجام تکالیف استفاده می کنند و یا اگر تصور کنند شما توجهی به درس ندارید از خواندن دقیق مطالب آموزشی سرباز می زنند.

۸. به حالات روحی دانش آموزان بیشتر توجه کنید

اگر دانش آموزی دچارافسردگیشده است و یا حس می کنید حال خوبی ندارد، بعد از کلاس با او صحبت کنید. در هنگام سؤال کردن به چشمهایش خیره نشوید. اگر تمایل نداشت در مورد مشکلش صحبت کند، اصرار نکنید، مگر اینکه مطمئن شوید مشکل بسیار جدی است. فقط بگویید که احساس کرده اید، کمی گرفته است. بحث را ادامه ندهید و سراغ کار خود بروید. همین قدر که دانش آموز احساس کند مورد توجه شما قرار گرفته است، کافی است.

• توجه معلم به دانش آموز حس خوبی را در او ایجاد می کند و باعث می شود با تلاش و انگیزه ی بیشتری سر کلاس حاضر شود. اما اگر احساس کند معلم اصلا متوجه تغییر حالت روحی او نمی شود، دچار سرخوردگی می شود و انگیزه اش را برای درس خواندن و حضور در کلاس از دست می دهد.
• گاهی معلم می تواند با توجه به شرایط، قوانین و اصول کاری خود را تغییر دهد. این کار موجب افزایش اعتماد دانش آموزان به معلم می شود. وظیفه ی معلم پیدا کردن مشکل و تلاش برای رفع آن است (حتی اگر فکر می کنید دانش آموز هیچ مشکلی ندارد و فقطتنبلیمی کند). به دانش آموزی که تکالیفش را انجام نداده است، فرصت بیشتری بدهید و کمی موضوع تحقیق را ساده تر و یا میزان تکالیف را کمتر کنید. گاهی کمی انعطاف لازم است، اما باید این موضوع را برای دانش آموزان توضیح دهید که قرار نیست همیشه این اتفاق بیفتد.

۹. از دانش آموزان بخواهید نظرات خود را بیان کنند

اگر دانش آموزان احساس کنند که در کلاس درس فقط شما صحبت می کنید و نظر آنها برای شما اهمیت ندارد، انگیزه ای برای حضور در کلاس و گوش دادن به درس نخواهند داشت. اما اگر نظر آنها را در مورد یک موضوع خاص سیاسی، یک متن ادبی یا میزان اعتبار یک آزمایش علمی بپرسید، علاقه ی بیشتری به موضوع درس نشان می دهند و ایده ها و نظرات خود را در کلاس مطرح می کنند. اگر احساس کنند معلم به حرف های شان گوش می دهد، از لاک خود بیرون می آیند و در بحث های کلاسی شرکت می کنند.

• توجه داشته باشید که بین تشویق کردن دانش آموزان به شروع یک بحث سالم و بیان نظرات بی اساس که هیچ کمکی به پیشرفت موضوع درس نمی کند، فرق زیادی است. بحث را مدیریت کنید و از دانش آموزان خواهش کنید هیچ حرفی را بدون سند و مدرک نزنند.
• البته، اگر شما معلم ریاضی و یا زبان هستید و فرصت کمتری برای ایجاد چنین مباحثی در کلاس دارید، سعی کنید اطلاعات جذابی در مورد درس آماده کنید و در کلاس طرح کنید.

۱۰. دانش آموزان را به بحث کردن و ایجاد فضای شاد در کلاس تشویق کنید

اگر در تمام مدت کلاس فقط شما صحبت کنید، کلاس برای دانش آموزان کسل کننده می شود و باید انتظار چرت زدن دانش آموزان را هم داشته باشید. دنبال راهی باشید که دانش آموزان در تمام مدت حضور در کلاس، با اشتیاق به درس گوش کنند. از دانش آموزان هم بخواهید در کلاس مشارکت داشته باشند. سؤال بپرسید ولی همه ی دانش آموزان را مخاطب سؤال خود قرار ندهید، بهتر است یکی از دانش آموزان را صدا بزنید و سؤال خود را مستقیم از او بپرسید، وقتی سؤال از کل کلاس پرسیده می شود، فقط دانش آموزانی که جواب سؤال را بلد هستند در بحث شرکت می کنند.

استفاده از این شیوه باعث می شود دانش آموزان قبل از کلاس نیز درس را مطالعه کنند و با شوق و انگیزه ی بیشتری در کلاس حاضر شوند، چون احساس می کنند قرار است نظرات آنها هم در کلاس شنیده شود.

۱۱. قبل از تشویق کردن، با روحیات و ویژگی های شاگردان خود آشنا شوید

اگر برای اولین بار است که وارد یک کلاس می شوید و در اولین برخورد به دانش آموزان بگویید: <<شما افراد خارق العاده ای هستند و قرار است در این کلاس یاد بگیرید که چگونه می توانید دنیای خود را عوض کنید>>، مطمئنا دانش آموزان حرف شما را باور نمی کنند و ارزشی برای این حرف ها قائل نمی شوند. چیزی که در آن لحظه دانش آموزان فکر می کنند، این است که چگونه شما بدون هیچ شناختی در مورد آنها، آنقدر راحت نظر می دهید. چگونه انتظار دارید که دنیا را تغییر دهند وقتی هنوز برای آنها توضیح نداده اید که منظور شما از دنیا چیست؟ چگونه ممکن است از همه ی افراد یک جور انتظار داشت و البته حق با آنهاست.

• بیشتر معلم ها تصور می کنند، همه ی دانش آموزان مثل هم هستند و خیلی راحت نظرات خود را بیان می کنند ولی یک معلم خوب و حرفه ای می داند که خصوصیات و ویژگی های دانش آموزان با هم متفاوت است.
• حتی از گفتن عبارت <<برخی از شما>> هم خودداری کنید. (فراموش نکنید که برخی از این دانش آموزان وکیل می شوند و برخی دکتر و یا شغل های دیگر). صحبت های خود را مطابق با شرایط کلاس تغییر دهید.
• کمی شوخ طبع باشید و طوری صحبت کنید که دانش آموزان باور کنند شما چیزهایی در مورد آنها می دانید و انتظاراتی نیز از آنها دارید. وقتی خودتان را به دانش آموزان ثابت کنید، آنها نیز تمام تلاش خود را می کنند تا خودشان را به شما اثبات کنند.

۱۲. به دانش آموزان نشان دهید چرا لازم است این درس ها را یادبگیرند.

آنها را با موضوعاتی روبه رو کنید که قبلا کمتر به آن توجه کرده اند. موضوعات مربوط به مردم، جامعه، کشور و جهان. هر چیزی که برای شما مهم است. هر چیزی که فکر می کنید توجه به آنها انگیزه ی دانش آموزان را بیشتر می کند. وقتی اعتماد آنها را به دست آوردید، به حرف شما گوش می کنند، سعی می کنند درس را یاد بگیرند حتی اگر علاقه ای به آن نداشته باشند باز هم تلاش خود را می کنند.

• ممکن است موضوعی که انتخاب کرده اید برای دانش آموزان جالب نباشد و ندانند این درس چه فایده ای دارد. برای اینکه دانش آموزان اطلاعات بیشتری از درسی که قرار است یاد بگیرند به دست بیاورند و بدانند این دروس در آینده به چه دردی می خورد، می توانید یک کتاب یا روزنامه در مورد تأثیر مبحث آموزشی بر دنیای اطراف و زندگی آنها در کلاس معرفی کنید. وقتی دانش آموزان تأثیر مباحث آموزشی را در زندگی واقعی خود ببینند، علاقه ی بیشتری به درس نشان می دهند و با انگیزه ی بیشتری درس را دنبال می کنند.

بخش دوم: ایجاد چالش

۱. از دانش آموزان بخواهید درباره ی موضوع درس تحقیق کنند

وقتی از دانش آموزان می خواهید که روی یک موضوع به صورت گروهی یا انفرادی کار کنند، دیدن انگیزه و شور و اشتیاق آنها قابل وصف نیست. یک موضوع انتخاب کنید و به دانش آموزان بگویید در مورد آن تحقیق و پژوهش کنند. این کار موجب افزایشانگیزهو هیجان در دانش آموزان می شود و تلاش می کنند تا بهترین کار را تحویل دهند. تلاش برای آماده کردن پروژه و ارائه ی آن در کلاس، اشتیاق یادگیری را در دانش آموزان افزایش می دهد و شاید بتوان این روش را یکی از بهترین روش ها در ترغیب دانش آموزان به یادگیری معرفی کرد.

کار کردن گروهی دانش آموزان بر روی یک موضوع مشخص، موجب افزایش انگیزه ی یادگیری در بین دیگر شاگردان کلاس هم می شود. ایستادن معلم در سر کلاس و درس دادن بی وقفه بدون مشارکت دادن دانش آموزان در بحث،خستگیشاگردان را به دنبال دارد، ولی دادن فرصت به دانش آموزان برای ارائه ی تحقیق و پژوهش های خود سر کلاس باعث شادابی بیشتر فضای کلاس و درس می شود.

۲. دانش آموزان را به انجام کار گروهی تشویق کنید

کار گروهی به دانش آموزان کمک می کند تا یکدیگر را بهتر بشناسند و موضوعات را از زاویه ی دیگری ببینند. کار گروهی موجب می شود دانش آموزان انگیزه ی بیشتری برای رسیدن به موفقیت داشته باشند. وقتی دانش آموزان به صورت انفرادی کار می کنند انگیزه ی کمتری برای فعالیت دارند. کار گروهی روش خوبی است که پیشنهاد می شود در برنامه ی تحصیلی دانش آموزان گذاشته شود.

همچنین می توانید با استفاده از روش های مختلف بین گروه ها رقابت سالم ایجاد کنید. مثلا سؤال و یا موضوعی را بر روی تخته بنویسید و از یک گروه بخواهید پاسخ آن را پیدا کنند. با همین روش می توانید میزان مشارکت دانش آموزان را در یافتن پاسخ صحیح بالا ببرید. البته باید تلاش کنید این فضای رقابتی سالم از حالت تعادل خارج نشود.

ادامه دارد...